اسكوليوز پاپشت كج:
تعريف:
عبارت است از انحراف ستون فقرات همراه چرخش ستون مهره بطوريكه
زوائد شوكي بطرف تقعر و بدنه مهرهها به سمت تحدب قرار گيرد
ميزان شيوع اسكوليوز :
ميزان شيوع اسكوليوز حدود 2درصد الي 5درصد گزارش شده است .
عوارض اسكوليوز:
1- درد 2- كاهش تحرك ستون فقرات 3- اختلال در سيستم قلبي - ريوي
4- اختلال در سيستم عصبي 5- عدم تقارن در دو طرف بدن
علل اسكوليوز:
1- علل ناشناخته(ايديوپاتيك) idio patic
2- مادرزادي مثل آرتروگريپوزيس
- 3- فتق ديسك
4- بيماريهاي التهابي مانند آپانديسيت
5- بيماريهاي متابوليك مثل نرمي استخوان( راشيتيسم)
6- شكستگي مهرهها
7-
انحراف لكن در اثر كوتاهي يك پا - خم شدن يك پا - عقب رفتن زانو،
پرانتزي يا ضربدري شدن زانو در يك طرف يا در اثر عوامل عضلاني
مانند كوتاهي نزديك كنندهها، كوتاهي دوركننده ها
8- عادتهاي غلط، ايستادن، نشستن و حمل اشياء
9- بيماري هيستريك (نمايشي)
10- بعضي از بيماريها مانند سل استخوان حتي سرطانها وبيماريهاي روماتيسمي
نحوه تشخيص اسكوليوز:
با استفاده از خط شاقولي يا خط مبدأ صفحه شطرنجي در كسانيكه اسكوليوز دارند اصولاً خط شاقولي يا خط مبدأ صفحه شطرنجي درنماي خلفي از نقاط شاخص عبور نميكند.
براي تشخيص دقيقتر بهتر است موارد زير را نيز بررسي كنيم .
در
نماي قدامي نوك سينهها - وضعيت آخرين دنده ها- هم سطحي خارهاي
خاصرهاي قدامي فوقاني و بررسي نحوة عبور خط شاقولي از نقاط شاخص
درنماي قدامي
همچنين در نماي خلفي موارد زير را بررسي ميكنيم
هم سطحي سرشانهها، هم سطحي خاركتفها و زاويه تحتاني كتفها، هم سطحي خارهاي خلفي - فوقاني لگن بهتر است موارد زير كنترل شود :
چرخش
به طرفين، خم شدنبه طرفين ، فاصله نوك انگشتان از زمين، فاصله
بازوها از بدن ،بررسي چينهاي پهلوهاي دو طرف، علامت گذاري با
استفاده از ماژيك يابرچسب
اسكوليوز را از يك نظر ميتوان به دو نوع تقسيم كرد
1- اسكوليوز ساختماني يا ثابت 2- اسكوليوز متحرك يا عملكردي
اصولاً در اسكوليوز ثابت در
ساختمان مهرهها نيز تعيير ايجاد شده است و چنين اسكوليوزي باخم
شدن به جلو اصلاح نميشود. در حاليكه در اسكوليوز متحرك ساختمان
مهرهها تغيير نكرده است و چنين اسكوليوزي غالباً با خم شدن به جلو
اصلامي ميشود .
چه اسكوليوزهايي پيشرفت ميكنند؟
اصولاً
گفته ميشود اسكوليوزهاي زير 40 درجه ثابت ميماند و اسكوليوزهاي
بالاي 40 درجه پيشرفت ميكند و سالانه يك درجه به ميزان اسكوليوز
اضافه ميشود گفته ديگر حكايت از اين دارد كه ميزان احتمال پيشرفت
اسكوليوزهاي بالاي 50درجه در حدود 90 درصد است در حاليكه اسكوليوزهاي
20الي30 درجه احتمال پيشرفتي در حدود 30درصد دارند.اسكوليوزهاي
30الي 50درجه احتمال پيشرفتي در حدود 60% دارند.
اندازهگيري اسكوليوز:
يك
خط مماس بر سطح فوقاني بالاترين مهره اي كهانحراف دران ديده مي شود و يك
خط مماس بر سطح تحتاني پايين ترين مهره اي كه انحراف درآن ديده ميشود رسم
مي كنيم سپس دو خطعمود برآنها رسم كرده و با استفاده از cobb angle زاويه انحراف را بدست ميآورند
«حركات اصلاحي»
اگر اسكوليوزي داشته باشيم كه تحدب آن به سمت چپ و تقعر آن به سمت راست باشد حركات زير توصيه و تجويز ميشود .
الف حركات كششي:
1- آويزان شدن از بارفيكس
2- آويزان شدن از بارفيكس سوئدي بطوريكه دست راست به ميله بالائي و دست چپ به ميله پاييني فيكس شود.
3- شخص دست راست خود را بالا آورده وتا جايي كه امكان دارد آن را به سمت بالا ميكشد
4- شخص دست راست خود را به سمت مقابل ميكشد.
5-
شخص روي دوزانو نشسته بدون اينكه باسن خود را از روي ساق پايش
جداكند سعي ميكند به يك نقطه دور دست بادست راست خود چنگ
بياندازد.
6- شخص در حاليكه روي زمين به حالت چهار دست و پا قرار گرفته دست راست خود را بالا آورده و به سمت مقابل ميكشد.
7- در همان وضعيت پاي راست خودرا بالا آورده و به سمت مقابل ميكشد.
8- شخص به شكم يا به پشت خوابيده دست و پاي راست خود را تا جايي كه ممكن است به سمت مقابل ميكشد .
ب) حركات تقويتي :
1- شخص به سمت راست خوابيده دستهاي خود را در پشت گردن خود قلاب كرده سرو سينه خود را بالا ميآورد.
2-
شخص به سمت چپ خوابيده آرنج خود را با زاويه 90درجه روي زمين
قرار داده و باسن خود را در همان سمت از زمين جدا ميكند .
3-
در حاليكه شخص ايستاده است يك وزنه نسبتاً سبك به دست راست وي
داده ميشود و از وي درخواست ميگردد كه تنه خود را صاف نگه دارد
ياحتي به سمت مخالف خم كند.
4-
اگر علت اسكوليوز مربوط به كوتاهي عضلات دوركننده (عمدتاً كشنده
پهن نيام - سريني مياني- گلوتوس مديوس) باشددر آنصورت رفع كوتاهي
اين عضلات به اصلاح اسكوليوز كمك خواهد كرد.
5-
اگر علت اسكوليوز كوتاهي عضلات نزديك كننده ران باشد رفع كوتاهي
اين عضلات به اصلاح اسكوليوز كمك خواهد كردبا استفاده از حركات زير:
1- از شخص ميخواهيم تا آنجا كه ممكن است پاهاي خود را از همديگر دور كند.
2- از شخص ميخواهيم پاي خود را روي بلندي قرار داده و از پهلو روي آن خم شود.
3- اگر علت اسكوليوز كوتاهي يك پا باشد ميتوان آن را بطريق زير اصلاح كرد.
1- با استفاده از عمل جراحي
2-
اگر كوتاهي كم باشد با استفاده از كفي در داخل كفش - افزودن يك
پاشنه در داخل كفش، افزودن يك پاشنه در داخل و خارج كفش با بالا
بردن ارتفاع كفش هم در قسمت پنجه و هم در قسمت پاشنه، استفاده از
بريس آويزان
«اگر
علت اسكوليوز، زانوي ضربدري -زانوي پرانتزي - زانويخم شده -
زانوي به عقب رفته باشد اصلاح اين ناهنجاريها به اصلاح اسكوليوز
كمك ميكند»
نحوه اندازهگيري طول اندام تحتاتي
براي اندازهگيري طول اندام تحتاني از دو تكنيك استفاده ميكنيم
الف - اندازهگيري كاذب
ب - اندازهگيري حقيقي
الف: اندازهگيري كاذب :
دراين
روش براي اندازهگيري طول اندام تحتاتي، فرد به پشت ميخوابد پاها
كاملا" صاف وكشيده كنارهم قرارمي گيرد ومافاصله ناف تاقوزك داخلي
را درهردو پا اندازه گرفته وباهم مقايسه ميكنيم .
ب : اندازهگيري حقيقي :
دراين
روش مانند روش اول فردبه پشت ميخوابد پاها كاملا" صاف وكشيده
كنارهم قرارمي گيرند ومافاصله (خارخاصرهاي قدامي فوقاني) تاقوزك
داخلي را درهردو پا اندازه گرفته و باهم مقايسه ميكنيم .
تذكر درمورد پشت گرد:
يكي از راههاي تشخيص ناهنجاري پشت گرد تست نيويورك ميباشد (بزرگسالان )
